Bij het gebruiken van trein, tram of bus zijn er heel wat vragen die je je kan stellen. Het is daarnaast niet altijd duidelijk waar je het antwoord kan vinden, zeker nu minder en minder plaatsen bemand zijn en de afstand tussen gebruikers en buschauffeurs groter wordt. Met de FAQ hieronder pogen we antwoorden te verzamelen op de meest courante vragen. Heb je een vraag, kijk dan zeker even of je het antwoord terugvind. Staat je vraag er niet bij, neem dan even contact op, en we bekijken of we je verder kunnen helpen. Wie weet voegen we je vraag hieronder toe aan de FAQ.
NMBS
Via de website en de app van de NMBS kan je je reis plannen, de actuele dienstregeling en realtime vertrektijden raadplegen en informatie over eventuele vertragingen bekijken.
In elk station vind je ook de gele vertrekaffiches met de geplande vertrektijden van de treinen die er stoppen. Daarnaast tonen de digitale vertrekborden de actuele reisinformatie. Houd er rekening mee dat de gele affiches de geplande dienstregeling weergeven en geen rekening houden met tijdelijke wijzigingen, werken of verstoringen. Controleer daarom kort voor je vertrek bij voorkeur de actuele reisinformatie.
Heb je hulp nodig, dan kan je terecht aan een loket (waar aanwezig) of bij het treinpersoneel.
Meer informatie:
De Lijn
Via de website en de app van De Lijn kan je je reis plannen, de actuele vertrektijden raadplegen en de dienstregeling per halte of lijn bekijken.
Aan de meeste haltes vind je ook de geplande vertrektijden. Waar beschikbaar wordt daarnaast realtime reisinformatie getoond.
Meer informatie:
TEC
Voor bus- en tramverbindingen in Wallonië kan je de website en de app van TEC gebruiken om je reis te plannen en de actuele dienstregeling te raadplegen.
Meer informatie:
MIVB
Voor metro-, tram- en busverbindingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kan je de website en de app van de MIVB gebruiken om je reis te plannen en de actuele vertrektijden te raadplegen.
Meer informatie:
De prijs van een binnenlands treinticket kan je raadplegen via de website en de app van de NMBS. Daar kan je ook meteen een ticket kopen.
Daarnaast kan je een ticket kopen:
Het is niet meer mogelijk om een ticket aan boord van de trein te kopen. Zorg er daarom voor dat je vóór het instappen over een geldig vervoersbewijs beschikt.
Reis je regelmatig met de trein, dan kan Train+ interessant zijn. Daarmee koop je tickets aan een voordeliger tarief. Voor jongeren, senioren en reizigers met Verhoogde Tegemoetkom geldt dat voordeel de hele dag; voor andere reizigers tijdens de daluren.
Meer informatie:
In principe moet je vóór je het perron betreedt over een geldig vervoersbewijs beschikken.
Kon je geen ticket kopen, bijvoorbeeld omdat een ticketautomaat defect was? Meld dat dan zo snel mogelijk aan de treinbegeleider. Maak, als dat mogelijk is, ook een foto van de defecte automaat. Normaal gezien is de treinbegeleider op de hoogte van defecte ticketautomaten en zal hij je alleen de ticketprijs aanrekenen.
Heb je zonder geldige reden geen geldig vervoersbewijs, dan kan de NMBS een toeslag van minstens 90 euro aanrekenen.
Meer informatie:
Voor internationale treinreizen vanuit België kan je terecht op de website en de app van NMBS International. Daar kan je je reis plannen, prijzen vergelijken en tickets kopen.
Reis je naar een bestemming net over de grens, zoals Rijsel (Lille), Maastricht, Aken of Luxemburg? Dan kan je je ticket ook kopen aan de ticketautomaten en aan de loketten van de NMBS.
Voor sommige internationale treinreizen, zoals hogesnelheidstreinen en nachttreinen, kan je ook terecht in een van de internationale Travel Stores van de NMBS.
Meer informatie:
Je kan een vervoerbewijs van De Lijn kopen via de app van De Lijn, aan een ticketautomaat, in een Lijnwinkel of bij een verkooppunt.
Een enkele rit kan je op veel voertuigen ook contactloos betalen met een bankkaart of een ander geschikt betaalmiddel.
Het is niet meer mogelijk om een vervoerbewijs te kopen bij de chauffeur.
Meer informatie:
De Flexbus is een bus die je vooraf moet reserveren. Hij rijdt alleen op aanvraag en brengt je van of naar een Hoppinpunt of een andere halte in de buurt.
Voor een rit met de Flexbus moet je vooraf reserveren. Dat kan via de De Lijn Flex-app, de De Lijn Flex-planner op de website of telefonisch via de De Lijn Flex-centrale op 015 40 88 88.
Reserveer bij voorkeur zo vroeg mogelijk. Helaas kunnen niet alle ritten gegarandeerd worden, bijvoorbeeld omdat er geen plaats meer beschikbaar is of omdat er een geschikte verbinding met het vaste openbaar vervoer bestaat.
Meer informatie:
De algemene reis- of vervoersvoorwaarden beschrijven de rechten en plichten van zowel de reiziger als het vervoerbedrijf. Je vindt ze op de officiële websites van de verschillende vervoerders.
Een trein wacht in principe niet op een bus of tram.
Voor aansluitingen tussen treinen kunnen wel afspraken bestaan. In bepaalde gevallen kan een trein daarom enkele minuten wachten op een vertraagde aansluitende trein. Dat is echter niet gegarandeerd. Als voor een aansluiting een wachtafspraak geldt, wordt dit meestal vermeld in de NMBS-app of reisplanner.
Dreig je door een vertraging je aansluiting te missen? Verwittig dan zo snel mogelijk de treinbegeleider. Die kan nagaan of het mogelijk is om de aansluiting te laten verzekeren via de verkeersleiding, maar ook dat kan niet worden gegarandeerd.
In sommige stations kan een bus enkele minuten wachten op een vertraagde trein. Dat gebeurt alleen op vooraf afgesproken aansluitingen tussen de NMBS en De Lijn. Of een bus daadwerkelijk wacht, hangt af van de situatie en is niet altijd mogelijk.
Houd er daarom rekening mee dat een aansluiting niet gegarandeerd is.
Nee. Vanaf het moment dat de treinbegeleider het fluitsignaal geeft, mag je niet meer opstappen, ook al staat er nog een deur open. Doe je dat toch, dan riskeer je een administratieve boete.
Nee, tenzij de treinbegeleider je daarvoor uitdrukkelijk toestemming geeft. Dat geldt ook als je alleen in de gang wilt staan.
Wil je toch in 1e klasse reizen, dan kan je een 1e klas supplement (klasverhoging) kopen.
Met een vervoerbewijs voor 1e klasse mag je wel in 2e klasse reizen.
Soms wordt een rijtuig tijdelijk van 1e naar 2e klasse gedeclasseerd. Dat wordt aan het rijtuig aangeduid.
Meer informatie:
NMBS
Je mag een fiets meenemen op de trein, op voorwaarde dat die geen hinder veroorzaakt voor andere reizigers of het treinverkeer. Voor een niet-opgevouwen fiets heb je een fietssupplement nodig. De prijs verschilt naargelang je tijdens de dal- of piekuren reist.
Je laadt je fiets zelf in en uit in de daarvoor voorziene ruimte. Afhankelijk van het treintype bevindt die zich in de bagageruimte of in het multifunctionele rijtuiggedeelte.
Met de BikeOnTrain-reisplanner kan je vooraf nagaan welke treinen geschikt zijn om met je fiets te reizen en waar de fietsplaatsen zich bevinden.
Meer informatie vind je op:
De Lijn
Op de Kusttram mag je een fiets meenemen, op voorwaarde dat er voldoende plaats is. Daarvoor heb je, naast je vervoerbewijs, ook een fietsbiljet nodig. Een opgevouwen fiets of step geldt als handbagage en mag kosteloos mee.
NMBS
Je mag een (elektrische) step gratis meenemen op de trein. Voor een elektrische step geldt dat je die moet uitschakelen en de batterij moet ontkoppelen.
Meer informatie:
De Lijn
Een opvouwbare step mag gratis mee als handbagage, op voorwaarde dat ze volledig opgevouwen blijft tijdens de rit. Niet-opvouwbare steps zijn niet toegelaten.
Meer informatie:
Stopcontacten op de trein zijn bedoeld voor kleine elektronische toestellen, zoals een gsm, tablet of laptop.
Het opladen van een elektrische fiets of de batterij van een elektrische fiets is niet toegelaten.
Meer informatie:
NMBS
Je mag gratis bagage meenemen, zoals een rugzak, reiskoffer, kinderwagen, rolstoel, vouwfiets of sportuitrusting. Je moet je bagage zelf kunnen dragen en opbergen. Zorg ervoor dat ze geen doorgangen, deuren of nooduitgangen blokkeert en geen hinder veroorzaakt voor andere reizigers.
Meer informatie:
De Lijn
Je mag gratis handbagage meenemen, zoals een rugzak, reiskoffer, kinderwagen, rolstoel, vouwfiets of opvouwbare step. Je bent verantwoordelijk voor je handbagage en voor eventuele schade die ze veroorzaakt. Bij een druk voertuig kan de chauffeur extra bagage weigeren.
Meer informatie:
NMBS
Kleine huisdieren in een mand, kooi of reiskist mogen gratis mee. Voor honden en katten die aan de leiband reizen, betaal je een huisdierensupplement. Blindengeleide- en assistentiehonden reizen altijd gratis mee.
Je huisdier mag geen hinder veroorzaken voor andere reizigers en mag niet op de zitplaatsen plaatsnemen. De treinbegeleider kan vragen dat een hond een muilband draagt.
Meer informatie:
De Lijn
Kleine huisdieren die zonder hinder op je schoot kunnen meereizen, mogen gratis mee. Ook grotere honden zijn gratis toegelaten, op voorwaarde dat ze aan de leiband worden gehouden. Als een hond een gevaar kan opleveren voor andere reizigers, moet hij een muilband dragen.
De chauffeur kan het vervoer van dieren weigeren als ze hinder of gevaar veroorzaken of als het voertuig te druk is. Blindengeleide- en assistentiehonden zijn altijd toegelaten.
Meer informatie:
NMBS
Je mag eten en drinken in de treinen en in de stations. Houd daarbij rekening met andere reizigers en laat geen afval achter.
De Lijn
Eten en drinken zijn niet toegelaten op de voertuigen van De Lijn.
NMBS
Roken is verboden in de treinen, de stations en op de perrons. Dat verbod geldt ook voor elektronische sigaretten.
De Lijn
Roken is verboden op de voertuigen van De Lijn, in de schuilhuisjes en in overdekte openbare ruimten, zoals ondergrondse stations en doorgangen. Ook elektronische sigaretten zijn niet toegelaten.
NMBS
Bij een vertraging van 60 minuten of meer kan je onder bepaalde voorwaarden een compensatie aanvragen. Dat geldt zowel voor eenmalige vervoerbewijzen als voor abonnementen, al wordt voor abonnementen een aangepaste berekening gebruikt.
Ook bij herhaalde vertragingen kan je recht hebben op een compensatie. Reis je met een abonnement en loop je binnen een periode van zes maanden regelmatig vertraging op, dan kan je hiervoor een aanvraag indienen. De NMBS hanteert daarvoor specifieke voorwaarden en berekeningsregels.
Je moet de aanvraag binnen de voorziene termijn indienen en de nodige gegevens over je treinreizen kunnen voorleggen.
Meer informatie over de voorwaarden en het aanvragen van een compensatie vind je op:
https://www.belgiantrain.be/nl/support/customer-service/compensation
De Lijn
De Lijn voorziet geen compensatie wanneer een bus of tram vertraging heeft. Ook bij gemiste aansluitingen of vertragingen heb je geen recht op een financiële vergoeding.
Meer informatie over het compensatiebeleid van De Lijn vind je op:
https://help.delijn.be/hc/nl/articles/33774987364497-Is-er-een-compensatiebeleid-bij-De-Lijn
NMBS
Bij een aangekondigde staking werkt de NMBS met een alternatieve dienstregeling. Die wordt doorgaans 24 uur vooraf bekendgemaakt via de reisplanner en de NMBS-app.
Een staking geeft niet automatisch recht op een terugbetaling of compensatie. De gewone voorwaarden voor het omruilen of terugbetalen van een vervoerbewijs blijven van toepassing. Kon je door de staking niet reizen en denk je recht te hebben op een terugbetaling? Neem dan contact op met de NMBS.
Meer informatie over stakingen, de aangepaste dienstregeling en de voorwaarden vind je op:
https://www.belgiantrain.be/nl/travel-info/train-network-travel-info/strike
De Lijn
De Lijn voorziet geen compensatie wanneer een rit niet kan plaatsvinden door een staking of andere omstandigheden waardoor de dienstregeling wordt verstoord.
Bij een aangekondigde staking publiceert De Lijn vanaf 24 uur vooraf een aangepaste dienstregeling. Ritten die niet rijden, worden niet getoond in de routeplanner. Raak je door de staking niet op school of op het werk, dan kan je een attest aanvragen.
Meer informatie over stakingen en de dienstverlening vind je op:
https://www.delijn.be/nl/content/storingen-omleidingen/staking-vakbondsactie/
NMBS
Mis je door een treinvertraging de laatste aansluiting naar je eindbestemming of wordt de laatste trein afgeschaft? Meld je dan aan de treinbegeleider of het aanwezige stationspersoneel. Kan je niemand vinden? Bel dan naar het NMBS Contact Center op 02 607 30 00 (dagelijks bereikbaar tot 21.30 uur). Er wordt dan een oplossing op maat gezocht om je alsnog op je eindbestemming te brengen. Als een vervangbus of een alternatieve treinverbinding geen oplossing biedt, kan de NMBS een taxi voorzien.
Is er geen stationspersoneel aanwezig en kan je het Contact Center niet meer bereiken, dan kan je uitzonderlijk zelf een taxi nemen. Vraag daarna binnen de voorgeschreven termijn een terugbetaling aan bij de NMBS en bewaar je treinticket en het betalingsbewijs van de taxi.
Meer informatie:
De Lijn
De Lijn voorziet geen vergelijkbare thuiskomstgarantie als je door een vertraging je laatste aansluiting mist. Raadpleeg de reisplanner om na te gaan welke alternatieven eventueel nog beschikbaar zijn.
Heb je een klacht over een treinreis of de dienstverlening van de NMBS? Neem dan contact op met de klantendienst van de NMBS.
Je kan de NMBS bereiken:
Ben je niet tevreden over de manier waarop de NMBS je klacht heeft behandeld of kreeg je geen antwoord binnen een redelijke termijn? Dan kan je terecht bij Ombudsrail, de onafhankelijke Ombudsdienst voor de treinreizigers. Ombudsrail onderzoekt je klacht en probeert te bemiddelen tussen jou en de NMBS.
Meer informatie en het online klachtenformulier vind je op de Nederlandstalige website van Ombudsrail:
https://www.ombudsrail.be/nl
De Lijn
Heb je een klacht over een bus- of tramrit of over de dienstverlening van De Lijn? Neem dan eerst contact op met de klantendienst van De Lijn.
Je kan De Lijn bereiken:
De Lijn onderzoekt elke klacht en bezorgt je een antwoord. Ben je niet tevreden over de manier waarop je klacht werd behandeld? Dan kan je de Vlaamse Ombudsdienst vragen om je dossier te onderzoeken en te bemiddelen.
Meer informatie over de Vlaamse Ombudsdienst en het indienen van een klacht vind je op:
https://www.vlaanderen.be/vlaamse-ombudsdienst/klacht-indienen-bij-de-vlaamse-ombudsdienst
NMBS
Wie zich niet aan de regels houdt in de trein, in een station of op andere spoorweginstallaties, kan een administratieve boete krijgen. Dat geldt onder meer voor inbreuken op de regels rond vervoerbewijzen, het veroorzaken van overlast of het in gevaar brengen van de spoorwegveiligheid.
De wet onderscheidt vier categorieën van administratieve boetes. De hoogte van de boete hangt af van de ernst van de inbreuk en kan bij herhaling oplopen. Voor bepaalde ernstige feiten kan de NMBS of het parket ook een strafrechtelijke procedure opstarten.
Na een vastgestelde inbreuk ontvang je een aangetekende brief met informatie over de feiten, de mogelijke sanctie en de manier waarop je je kan verdedigen. Je krijgt de gelegenheid om binnen de wettelijke termijn je opmerkingen of verweermiddelen in te dienen. Ben je het niet eens met de beslissing, dan kan je – onder bepaalde voorwaarden – beroep aantekenen bij de bevoegde rechtbank. Je kan daarnaast ook een beroep doen op de Rail Ombudsdienst om te bemiddelen.
De actuele boetecategorieën, boetebedragen, de volledige procedure en de regelgeving vind je op de website van de NMBS:
https://www.belgiantrain.be/nl/support/customer-service/administrative-fines
De Lijn
Wie de reisvoorwaarden van De Lijn niet naleeft, kan een administratieve boete krijgen. Dat geldt bijvoorbeeld wanneer je reist zonder geldig vervoerbewijs, je MOBIB-abonnement niet scant of registreert, of wanneer je gedrag de veiligheid, de openbare orde of het reiscomfort van andere reizigers in het gedrang brengt.
De Lijn onderscheidt verschillende types overtredingen. De boetes kunnen hoog oplopen, zeker bij herhaalde overtredingen. Controleer daarom altijd of je een geldig vervoerbewijs hebt en vergeet niet om je abonnement te scannen wanneer dat verplicht is.
Ben je het niet eens met een opgelegde boete? Dan kan je binnen de voorziene termijn verweer indienen bij De Lijn. Blijf je het na de beslissing van De Lijn oneens met de uitkomst, dan kan je de Vlaamse Ombudsdienst vragen om in het dossier te bemiddelen.
Wordt de boete definitief, betaal ze dan binnen de opgelegde termijn. Bij niet-betaling kan het dossier worden overgemaakt aan een gerechtsdeurwaarder, waardoor extra kosten kunnen worden aangerekend.
De actuele boetetypes, boetebedragen, de volledige procedure en de reisvoorwaarden vind je op de website van De Lijn:
https://help.delijn.be/hc/nl/sections/360007938371-Boetes
NMBS
Zie je een verdachte situatie of heb je dringend hulp nodig in een station of op de trein? Contacteer dan Securail via het gratis noodnummer 0800 30 230. Het nummer is 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar.
De Lijn
Heb je dringend hulp nodig op een bus, tram of aan een halte? Bel dan de hulpdiensten via 112 (brandweer en ambulance) of 101 (politie). Verwittig indien mogelijk ook de chauffeur of een medewerker van De Lijn.
De NMBS stuurt je een verwittigingsmail als ze het voorwerp vindt. Je kan het dan binnen de 7 dagen gratis komen ophalen in het station waar het is gevonden. Na die 7 dagen, gaat het naar een depot-station (Aalst, Antwerpen-Centraal, Arlon, Brugge, Brussel-Noord, Charleroi-Sud, De Panne, Eupen, Gent-Sint-Pieters, Hasselt, Kortrijk, Leuven, Libramont, Luik-Guillemins, Mechelen, Bergen, Namen, Ottignies, Rochefort-Jemelle, Doornik). Je kan vragen om het daar op te halen en dat kost 5 euro.
Voorwerpen die na 50 dagen niet worden opgehaald, schenkt de NMBS aan Spullenhulp.
7 en 27 dagen na het indienen van je verliesmelding, stuurt de NMBS je een mail met de stand van zaken. De zoektocht duurt maximaal 50 dagen en als hij niets heeft opgeleverd, laat de NMBS dit ook weten.
De Lijn
Denk je dat je iets verloren bent op een bus of tram van De Lijn? Zoek dan eerst op het online platformvoor verloren voorwerpen van De Lijn.
Vind je jouw voorwerp terug aan de hand van de foto en de beschrijving? Dan kun je een aanvraag indienen om het terug te krijgen. Hoe nauwkeuriger je het voorwerp omschrijft (bijvoorbeeld een turnzak, smartphone of paraplu), hoe makkelijker De Lijn kan controleren of je de rechtmatige eigenaar bent.
Na de betaling van de administratieve en eventuele verzendkosten controleert De Lijn de aanvraag. Zodra de eigendom is bevestigd, wordt het voorwerp verzendklaar gemaakt en via bpost naar het opgegeven adres verstuurd.
NMBS
De NMBS is aansprakelijk voor ongevallen waarbij reizigers lichamelijke schade oplopen, tenzij het ongeval het gevolg is van uitzonderlijke omstandigheden, een fout van de reiziger of het handelen van een derde. Bij een ongeval waarbij de NMBS aansprakelijk is, kan je recht hebben op een schadevergoeding.
Raak je gewond tijdens je treinreis of in het station? Meld het ongeval dan zo snel mogelijk aan het treinpersoneel of neem contact op met de NMBS. Verzamel indien mogelijk ook de contactgegevens van eventuele getuigen.
Meer informatie en de contactmogelijkheden vind je op:
https://www.belgiantrain.be/nl/support/customer-service/contact
De Lijn
De Lijn heeft een verzekering voor ongevallen waarbij een bus of tram van De Lijn betrokken is en waarvoor De Lijn aansprakelijk is. Dat kan bijvoorbeeld gaan om een val door een bruusk manoeuvre, een ongeval bij het in- of uitstappen of een ander incident waarbij een voertuig van De Lijn betrokken is.
Het is belangrijk om zo snel mogelijk te handelen. Meld het ongeval of incident onmiddellijk aan de chauffeur. Is dat niet mogelijk, neem dan zo snel mogelijk contact op met De Lijn. Bij een ernstig ongeval verwittig je eerst de hulpdiensten via 112.
Vraag indien mogelijk ook de contactgegevens van eventuele getuigen. Hoe sneller een ongeval wordt vastgesteld, hoe gemakkelijker het verband met het incident kan worden aangetoond. Wacht dus niet tot je weer thuis bent om het ongeval te melden.
Meer informatie over wat je moet doen bij een ongeval of incident vind je op:
https://help.delijn.be/hc/nl/articles/47275626400017-Wat-moet-ik-doen-als-ik-betrokken-ben-bij-een-ongeval-of-incident-op-of-rond-een-voertuig-van-De-Lijn