Geen woorden, maar dad(ing)en, minister De Ridder

Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA), en bij uitbreiding de hele Vlaamse regering, gaat op een rare manier om met mobiliteit. Soms is het met de fanfare voorop, zoals bij het wegenvignet. Soms voert ze beleid in den duik, zoals nu aan het licht wordt gebracht door de ongewild uitgelekte dading met Egis, de Franse exploitant van de regionale luchthavens in Antwerpen en Oostende.

Hoewel het wegenvignet geen extra belasting maar een mobiliteitsmaatregel heet te zijn, was het wel Vlaams minister van Begroting en Financiën Ben Weyts (N-VA) en niet zijn mobiliteitscollega De Ridder die erover communiceerde. De hele wereld gebruikt en verslijt onze wegen en zal daar nu ook voor gaan betalen, klonk het heldhaftig. Van enige mobiliteitssturing om een modal shift te realiseren, nochtans één van de doelstellingen van het Vlaamse regeerakkoord, is geen sprake. Het valt nog te bekijken of Europa het wegenvignet in deze vorm zal accepteren. Vooral woorden dus, op daden is het nog wachten. Maar het is wel duidelijk dat de Vlaamse regering hier een kans heeft gemist om onze Vlaamse mobiliteit, die gebukt gaat onder een veel te hoge filedruk, te verduurzamen.

Auto heeft een voetje voor
Met het beheer van de regionale luchthavens en de zekerheid voor de Franse exploitant Egis dat het tot 2039 subsidies zal ontvangen, stond minister De Ridder wel midden in de belangstelling, al was dat helemaal niet de bedoeling. Als een kabinetsmedewerker de afgesloten dading niet per vergissing had verspreid, hadden het Vlaams Parlement en alle Vlamingen niet geweten dat deze Vlaamse regering het voortbestaan van de zwaar verlieslatende regionale luchthavens belangrijker vindt dan de uitbouw van – pakweg – het regionaal openbaar vervoer. Wat betreft duurzaamheid en bruikbaarheid voor alle Vlamingen is dat openbaar vervoer nochtans veel wezenlijker dan de luchthavens. De cijfers liegen niet: terwijl De Lijn vorig jaar 372,9 miljoen reizigers vervoerde, telde de luchthaven van Deurne 240.000 passagiers en de verwachting is dat dat aantal na het nakende vertrek van TUI Fly met 90 procent zal dalen.

Telkens opnieuw luidt het dat de begroting op orde moet en iedereen zijn duit in het zakje moet doen. Daarom kreeg De Lijn dit jaar – nog maar eens – een besparing van 44 miljoen euro op haar exploitatie opgelegd in plaats van het beloofde groeipad van 50 miljoen euro. Tegelijk geeft de Vlaamse regering wel 119 miljoen euro steun aan Volvo Gent. Is er dan toch genoeg geld te geef? Niks tegen een tewerkstellingsbeleid, maar je kunt toch niet om de indruk heen dat de auto nog steeds een voetje voor heeft. Zeker niet als je daar het gulle federale beleid van de regering De Wever rond salariswagens aan toevoegt.

Voor Antwerpen en zijn haven

Woorden wekken, voorbeelden strekken. Het lijkt ons dan ook logisch dat minister De Ridder als volgende stap een dading met De Lijn én de reizigers voorbereidt. Dat is volgens de minister immers “een gebruikelijk juridisch instrument om wederzijdse claims en procesrisico’s te regelen” (DS 24 juli) dat perfect gebruikt kon worden voor de luchthaven van Deurne, omdat de minister gelooft “dat die cruciaal blijft voor Antwerpen en zijn grote haven” (DS 23 juli). TreinTramBus gelooft dat openbaar vervoer cruciaal blijft, niet alleen voor Antwerpen, maar voor heel Vlaanderen. Door middel van een dading kan De Ridder de lasten uit het verleden voor De Lijn wegvegen en met een propere lei voldoende subsidies voor de toekomst (minstens tot 2039?) veiligstellen. De Vlamingen zullen er haar dankbaar voor zijn. En wij beloven het stil te houden.

De juristen schudden nu misschien meewarig het hoofd: wat bazelt die voorzitter van TreinTramBus toch over een dading? En gelijk hebben ze, want van dadingen kennen wij niks. Van openbaar vervoer daarentegen wel. De minister heeft zich op dat vlak nog te bewijzen. Zeker is dat openbaar vervoer in een duurzaam en rechtvaardig sociaal weefsel een cruciale rol speelt. Dadingen heb je daarvoor niet nodig, daden wel. De echte prioriteiten voor de Vlamingen zijn op de grond te vinden, niet in de lucht.

Peter Meukens, voorzitter TreinTramBus

(Deze tekst verscheen op 27 juli 2026 in De Standaard, daar met de titel “Niet meer dan logisch als minister De Ridder nu een dading met De Lijn voorbereidt”).