De knoop van de sloop is gelukkig nog niet doorgehakt

Beeld je in dat er midden in het Europa van de 21ste eeuw, tussen twee steden van 125.000 en 90.000 inwoners, op zo’n 30 kilometer van elkaar, geen trein zou rijden. Ondenkbaar? Niet als die steden Hasselt en Maastricht heten.

Onze voorouders, voor wie een eengemaakt Europa slechts een utopie was, waren slimmer en legden midden 19de eeuw wel een spoorlijn aan tussen beide, toen nog veel kleinere, steden. De spoorlijn hield het maar een eeuw uit: in 1954 reed de laatste reizigerstrein, geveld door het autocentrisch voortgangsoptimisme. De spoorbrug in Maastricht bleef als stille getuige van het gezond verstand over de Maas liggen.

In 2025 dreigde de sloop van die spoorbrug. Samen met andere belanghebbenden tekenden de Vlaamse reizigersvereniging TreinTramBus en haar Nederlandse zusterorganisatie Rover bezwaar aan in het kader van een internetconsultatie door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Voorlopig met succes, want de Nederlandse staatssecretaris sluit onomkeerbare besluitvorming op dit moment uit: de knoop van de sloop is nog niet doorgehakt.

Als er in 1853 al goede redenen waren voor reizigerstreinen tussen Hasselt en Maastricht, dan zijn die er in 2026 nog veel meer. Het volstaat om de Belgische nummerplaten in de Mosae Forum-parking te tellen om te weten dat het vervoerspotentieel zeer groot is. Maar Hasselt is als enige van de MAHHL-steden Maastricht, Aken, Hasselt, Heerlen en Luik niet per rechtstreekse trein met Maastricht verbonden. Als Hasselt zich tot volwaardige centrumstad binnen de Euregio Maas-Rijn (EMR) kan en wil ontplooien, bestaat die vervoersvraag ook in de omgekeerde richting.

In Den Haag en Brussel mogen Maastricht en Hasselt dan wel ver weg lijken, samen liggen ze midden in Europa. Met Aken en Luik op een steenworp vind je er drie landen en drie talen in een gebied met een rijk historisch erfgoed. Bovendien zijn zowel Hasselt als Maastricht inmiddels universiteitssteden, die hun samenwerking de komende jaren nog meer willen versterken. Als de Einsteintelescoop naar onze regio komt, kun je dat belang nauwelijks nog overschatten. Tot slot liggen zowel Hasselt als Maastricht op de vervoersas van Antwerpen naar Aken en Keulen. Al een halve eeuw geleden berekende een studie dat er voor een Eurocitytrein Antwerpen – Hasselt – Maastricht – Aken – Keulen een grote vervoersvraag bestaat. Het zal vandaag niet anders zijn.

Met Limburgs gouverneur Jos Lantmeeters als voorzitter van de EMR en mobiliteitsminister Jean-Luc Crucke, die het dossier in Limburg komt bespreken en een reactivering van de spoorlijn op termijn genegen is, moet België nu bewijzen dat het constructief tot een duurzame verbinding per trein tussen Hasselt en Maastricht wil komen. We hopen op eenzelfde bereidheid aan Nederlandse kant. Op anderhalf uur van Maastricht in Brussel of Antwerpen staan, klinkt dat niet aanlokkelijk? De Nederlandse opschorting van het sloopbesluit biedt een eenmalige kans die we samen moeten grijpen. In 2026 viert de Euregio Maas-Rijn, die voor welvaart en verbinding gezorgd heeft, zijn vijftigste verjaardag. Zou het niet mooi zijn om net in dat jubileumjaar de wissels goed te leggen voor een volwaardige euregionale spoorverbinding tussen Maastricht en Hasselt?

Peter Meukens, voorzitter TreinTramBus

(Deze blog verscheen als opinieartikel in Het Belang van Limburg en in De Limburger)