Binnenlandse en internationale treinen: niet of-of maar en-en

Op maandag 7 september legt de Deutsche Bahn voor het eerst een rechtstreekse hogesnelheidstrein in tussen Keulen en Antwerpen. Vanaf dan zal de ICE twee keer per dag tussen beide metropolen rijden. Antwerpen als wereldhaven aan de Schelde wordt op die manier verbonden met Keulen als mobiliteitsknooppunt aan de Rijn. Het economische en toeristische belang van deze verbinding kan nauwelijks overschat worden, meent reizigersvereniging TreinTramBus.

“De ICE Keulen – Antwerpen is weer een volgende stap in de onderlinge verknoping van belangrijke Europese steden door hogesnelheidstreinen”, zegt Peter Meukens, voorzitter van TreinTramBus. “Terwijl de landsgrenzen voor het wegverkeer in de EU van de 21^ste eeuw zo goed als verdwenen zijn, blijven ze voor het openbaar vervoer nog steeds een realiteit. Daarom is deze nieuwe ICE-verbinding zo belangrijk. Ze moet de opstap zijn naar meer rechtstreekse treinen vanuit Antwerpen naar Duitsland.” Antwerpen is nu per hogesnelheidstrein rechtstreeks verbonden met Parijs, Keulen en Amsterdam. Via deze knooppunten zijn tal van Franse, Duitse en Nederlandse steden vaak met één overstap vlot per trein bereikbaar. Voor het eerst zal er nu ook dagelijks een hogesnelheidstrein in Brussels Airport en Leuven stoppen.

“Potentieel genoeg dus”, aldus Meukens, “maar nu moeten twee belangrijke uitdagingen wel snel aangepakt worden.” Enerzijds zal de nood aan meer internationale treinverbindingen toenemen, maar dat mag niet ten koste gaan van het binnenlands verkeer. Anderzijds moeten die internationale treinen in het binnenlands verkeer capaciteit voor reizigers bij creëren in plaats van alleen capaciteit op de infrastructuur in te palmen.

“Wat zich met de invoering van de Eurocity Direct tussen Amsterdam en Brussel voorgedaan heeft, mag zich niet meer herhalen”, legt Peter Meukens uit. Om die bijkomende internationale trein ingepast te krijgen, heeft men een binnenlandse trein geschrapt. 50 jaar geleden al reden vier snelle treinen per uur tussen de twee grootste steden van ons land, sinds de komst van de Eurocity Direct zijn dat er nog maar drie. Meukens: “Dat is te weinig. De politieke en economische krachten van de metropoolregio Antwerpen moeten zich dringend bezinnen over hoe men in de toekomst het aantal binnenlandse treinen minimaal terug naar het vroegere peil kan brengen en hoe men tegelijkertijd Antwerpen met meer rechtstreekse treinen uit Nederland, Frankrijk en Duitsland bereikbaar maakt. Als de huidige infrastructuur dat niet aankan, moet er een visie klaarliggen voor uitbreiding daarvan.”

In Nederland mogen reizigers de Eurocity Direct nemen voor binnenlandse ritten. Met de ICE is dat in Duitsland ook zo. Maar de NMBS laat op de Eurocity Direct geen binnenlandse reizigers tussen Antwerpen en Brussel toe. Ook de ICE kun je niet nemen voor een rit van Antwerpen naar de luchthaven, Leuven of Luik. “Dat moet en kan veranderen”, zegt TreinTramBus-voorzitter Meukens. “In Zwitserland rijdt een Duitse ICE, een Franse TGV of een Italiaanse hogesnelheidstrein in de rijpaden van het binnenlandse systeem en mag iedereen die voor Zwitserse binnenlandse verplaatsingen gebruiken. Als dat mogelijk is tussen EU-landen en een niet-EU-land, dan moet dat toch ook lukken binnen de EU en al zeker binnen de Benelux.”

TreinTramBus zal deze problematiek zowel bij de NMBS als bij federaal mobiliteitsminister Jean-Luc Crucke en het Antwerpse stadsbestuur blijven aankaarten.